Plasebo Etkisi

Zihnimiz bizi iyileştirebilir mi? Kulağa imkânsız gibi geliyor değil mi? İşte bu yazım ile bunun mümkün olduğunu öğreneceğiz. Latincede “hoşnut etmek/memnun etmek” anlamına gelen plasebo etkisi bizlere zihnimizin gerçekten inanılmaz olduğunu gösteren örneklerden birisidir. Bu etki herhangi bir fizyolojik etkisi olmadan yapılan bir işlem ya da bir madde olarak tanımlanmaktadır. Her ne kadar 1950’li yıllarda önemsenmeyen plasebo etkisi 1955 yılında Henry Beecher tarafından yazılan “Kuvvetli Plasebo” adlı makalesiyle dönüm noktası yaşamıştır.

 Plasebo ilaç olabileceği gibi aynı zamanda fiziksel ve psikolojik etki de olabilir. Psikolojik etkide hasta ile hemşire, doktor ya da sağlık uzmanı arasındaki ilişki fazlasıyla önem taşımaktadır. Hastanın bu durumda kendisini iyi ve güvende hissetmesi gerekmektedir. Buna da terapötik karşılaşma denir. Hasta ve uzman arasındaki bu ilişkiye bir nevi sihirli bir dokunuş diyebiliriz.

Elbette plasebo her hastalığı iyileştirme gücüne sahip değildir. Daha çok ağrı, yorgunluk, depresyon, anksiyete, astım, kalp rahatsızlıkları ve mide rahatsızlıkları gibi şikayetlerde olumlu etkiye sahiptir. Ancak özellikle eklemek istiyorum ki hastanın şikayetiyle ilişkisine göre değişiklik gösterebilmektedir. Plasebo’nun hastalar üzerinde kullanması hastayı kandırmak sebebiyle etik olmamaktadır. Fakat bir ilacın etkisini incelemek üzerine yapılan araştırmalarda plasebo etkisi kullanılmaktadır.

Plasebo etkisine verilebilecek en güzel örnek 1996 yılında gönüllü olarak görev alan 56 kişi üzerinde yapılan deneydir. Bu deneyde Trivaricaine isimli bir ağrı kesicinin etkisini denemek üzere her bir kişinin bir işaret parmağına ilacı uygulayıp diğerine uygulamamışlardır. Ardından acı veren bir kıskaç ile parmaklarını sıkıştırmışlardır. Deney sonucu kişilerin ağrı kesici uygulanan parmağın daha az acı verdiğini göstermiştir. Ancak uygulanan ilacın kesinlikle ağrı kesici etkisi yoktur. İnsanlar ağrının daha az hissedileceğine o kadar inanıyorlar ki aslında etkisi olmamasına rağmen daha az acı hissediyorlardır.

Plasebo kullanımına ek olarak nesoba etkisi ise bir ilacın yan etkilerinin öğrenilmesinden sonra bazı şikayetlerin daha sık meydana gelmesi durumudur. Yani plasebo olumlu etkiler sağlarken nesoba olumsuz etkiler sağlamaktadır.

Profesör Ted Kaptchuk* söylediği gibi “Plasebo etkisi olumlu düşünmekten çok bir tedavinin ya da bir yöntemin işe yarayacağına inanmaktır aslında. Beyin ve vücut arasında daha güçlü bir bağ kurulması ve birlikte nasıl çalıştıklarını çözmekle alakalıdır.”

*Amerikalı bir tıp araştırmacısı

                                                                                                         ESMA GÜL TETİK

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s